ΕΞΩΚΚΛΗΣΙΑ

Ο επισκέπτης των Δελφών, της Αράχωβας και του Οσίου Λουκά, ερχόμενος στο Κυριάκι, εκτός από τις φυσικές ομορφιές που θα αντικρίσει, θα μπορέσει να επισκεφτεί και τα θρησκευτικά μνημεία της περιοχής:

 

Παναγία του παλαιού νεκροταφείου

Πρόκειται για τον παλαιότερο ναό του χωριού. Χτίστηκε γύρω στον 17ο αιώνα μ.Χ. με ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες, που δυστυχώς δεν έχουν διασωθεί. Για πολλά χρόνια, το παρεκκλήσι λειτουργούσε και ως ο κεντρικός ναός του χωριού αλλά και ως κοιμητήριο.

 

eksokklisia2

 

Μονή Αγίων Θεοδώρων (οικισμός Παναγία Καλαμιώτισσα)

Στον οικισμό της Παναγίας Καλαμιώτισσας (Καραχάλιος) και κοντά  στην αρχαία Βούλιδα, επί αιώνες στέκεται ο απότομος βράχος των Αγίων Θεοδώρων. Οι ιστορικές πηγές μαρτυρούν την ύπαρξη ανθρώπων σε αυτόν το χώρο από τον 17ο αιώνα μ.Χ., που χρησίμευε ως παρατηρητήριο για τον έλεγχο των επιδρομών που γίνονταν στην περιοχή του Κορινθιακού. Στα Βυζαντινά χρόνια, και κυρίως τον 10ο αιώνα μ.Χ. που στην περιοχή ακμάζει ο μοναχισμός, ο βράχος λειτουργεί ως ασκητήριο. Κατά την επανάσταση του 1821, ο χώρος θα αποτελέσει λημέρι των κλεφτών και των οπλαρχηγών της περιοχής. Από την ίδρυση του ανεξάρτητου νεοελληνικού κράτους το 1830 κι έπειτα, ο βράχος ερημώνεται και αδιάψευστος μάρτυρας της παρουσίας των ανθρώπων που πέρασαν από εκεί, παρέμεινε ο μικρός ναΐσκος των Αγίων Θεοδώρων. Από το 1994, ο τότε μητροπολίτης Θηβών και Λεβαδείας, κ.κ. Ιερώνυμος, αρχίζει εργασίες αναστηλώσης κι έτσι σήμερα, στην κορυφή του βράχου έχει δημιουργηθεί ένα μοναστηριακό συγκρότημα προς τιμήν των Αγίων Θεοδώρων.

 

Σιντ Ιργκίντ-Άγιος Νικήτας (οικισμός Παναγία Καλαμιώτισσα)

Πηγαίνοντας κανείς προς τον οικισμό της Παναγίας Καλαμιώτισσας (Καραχάλιος) και πριν τους Αγίους Θεοδώρους μπορεί να επισκεφθεί το βράχο του “Σιντ Ιργκίντ”, όπου στα χρόνια της τουρκοκρατίας λειτουργούσε ασκητήριο με μοναχούς από την μονή του Οσίου Σεραφείμ. Αυτό μας μαρτυρούν τα ερειπωμένα κελιά και η σωζόμενη δεξαμενή.

 

Παναγία Καλαμιώτισσα

Πρόκειται για ένα εκκλησάκι που βρίσκεται στον παραθαλάσσιο οικισμό του Κυριακίου. Σύμφωνα με τον βιογράφο του Οσίου Λουκά, εκεί εμόνασε ο Όσιος για τρία χρόνια(939-942 μ.Χ.). Σήμερα, σώζεται ο ναός με ένα αρχαίο κιονόκρανο στο εσωτερικό του και στο λίθινο ημικύκλιο υπέρθυρο της εισόδου εντοιχισμένες δύο σκαλισμένες επιγραφές, που αναφέρονται στις δύο ανακαινίσεις της εκκλησίας κατά τα έτη 1622 και 1803 μ.Χ.

 

eksokklisia

 

Άγιος Γεώργιος Λάκκας

Μετά το μοναστήρι του Οσίου Λουκά, ανηφορίζοντας κανείς για το Κυριάκι, στα δεξιά του και μέσα στον ελαιώνα της “Λάκκας”, αντικρίζει τον Άγιο Γεώργιο, μετόχι της μονής. Πριν λίγα χρόνια ήταν ένας ναός σκεπασμένος με σωρούς από χώμα. Οι αρχαιολογικές έρευνες απέδειξαν ότι πρόκειται για κτίσμα των παλαιοχριστιανικών χρόνων, γύρω στον 5ο μ.Χ. αιώνα. Εντοπίστηκαν τμήματα δαπέδου παλαιοχριστιανικής βασιλικής με θώρακα και παλαιοχριστιανικά σύμβολα και σταυρούς. Σήμερα υπάρχει ένας απέριττος ναΐσκος που ανάγεται στα χρόνια της τουρκοκρατίας. Ο ναός ανακαινίστηκε πρόσφατα.